exposities 2012
 

Vaste collectie

Strijkmolens & sluizen

Gereedschappen

100 jaar PJS-school

Vaste collectie

Hiertoe behoren twee archeolo-gische vondsten: een bot van een dwergvinvis uit ± 2000 voor Chr., welke bewijst dat de Noordzee toen tot ons gebied doordrong, terwijl een urn uit ± 1200 na Chr. laat zien dat er bewoning was vóór de dijkdoorbraak van 1248, waarbij het meer “de Grote- of Huygen Waert” ontstond.

De drooglegging in 1631 met behulp van 47 molens, de stoom-, diesel- en elektrische bemaling wordt getoond in woord en beeld, terwijl in de pompruimte nog de centrifugaalpompen uit 1907 te zien zijn, die tot 1994 de polder droog hebben gehouden!

Het verhaal begint bij het bot en eindigt voorlopig bij de Stad van de Zon, waarbij water weer meer ruimte is gegeven !

De kopergravures van de kavelkaarten uit 1631, de bijzondere archief-kast uit 1630, evenals de fraaie Japanse- en Chinese porseleinen borden, geschonken door VOC-bestuurders, behoren tot de pronkstukken van het museum.

Het museum bezit tevens een grote collectie landbouwwerktuigen en timmermans-gereedschappen, waaronder een bijzondere “snik”, gebruikt in de molenbouw.

Strijkmolens & sluizen

De foto-expositie laat foto’s zien van: Rond Heerhugowaard, langs strijkmolens en sluizen. Eind 19e eeuw werd door een groepje vooraan-staande particulieren de West-Friesekanaalvereniging opgericht. Met als doel om West-Friesland, ingesloten door zijn eigen Omringdijk, uit zijn isolement te halen.

Het wegverkeer speelde in die tijd nog geen rol van betekenis. Goede vaarverbindingen met aansluiting op de grote vaarroutes zouden moeten gaan zorgen voor een vrije ontwikkeling van handel en nijverheid.

Deze particuliere kanaalplannen werden na 35 jaar praten en vergaderen overgenomen door de provincie, besluit en uitvoering 1926-1930.
Slechts een deel van deze plannen is gerealiseerd, waaronder het kanaal Stolpen-Schagen-Kolhorn en het kanaal Alkmaar-Kolhorn.

De bouw van het kanaal Alkmaar-Kolhorn heeft ingrijpende gevolgen gehad voor de waterhuishouding
rond de polderHeerhugo-waard. Door deze kanaalwerkzaamheden werd de westelijke- en de zuide-lijke ringvaart van de
Heerhugowaard gelijk gelegd met de Schermerboezem.

Met als gevolg dat de drie werkende strijkmolens bij Rustenburg, de vier strijkmolens achter Oudorp en de vijf strijkmolens aan de Hoornsevaart allen buiten werking konden worden gezet.

De twaalf strijkmolens, van de ooit veertien strijkmolens, kwamen vanaf 15 september 1941 tot stilstand, zij hadden hun werk er op zitten.
Zij hebben 310 jaar lang uitgemalen op de Schermerboezem.

Na het uit bedrijf nemen van deze molens zijn er door het omleggen en verbreden van de kanalen er slechts acht overgebleven! Ooit een werkpaard, nu dit jaar al 70 jaar een woning en rijksmonument.
 

Gereedschap voor het land

Veel tuinders en landbouwers bewerkten hun grond waarbij vele handen nodig waren.
Die handen waren aanwezig in het eigen gezin en in de familie. Ook kinderen moesten vaak na schooltijd de handen uit de mouwen steken.

Het museum toont een grote schakering gereedschappen, voor met name handmatig gebruik.

Veel van deze gereedschappen kennen we heden ten dage niet meer. (Zie afbeelding hiernaast)

Uw hulp wordt dan ook gevraagd om onze kennis aan te vullen!

100 jaar PJS-school

In de thematentoonstelling van 2012 besteden we aandacht aan het 100 jarig jubileum van de Pater Jan Smitschool, de school staat in het hart van de polder op de hoek van de Dreef en van Veenweg.

Met medewerking van de school e n oud-docenten hebben we in de kleine museumzaal bij de timmermanswerkplaats leermiddelen tentoongesteld in twee vitrines. Een zestal wandpanelen geven de gebeurtenissen weerm.b.t. het schoolgebeuren. Speciaal aandacht voor de oud-leerling van de school de Heerhugowaardse pater Jan Smit die zijn leven heeft gegeven voor het onderwijs in het toenmalige Nieuw-Guinea nu Papua.

In de Vriendenkamer is ingericht met oude schoolplaten en panelen met foto’s van leerlingen en oud-leerlingen. In de Vriendenkamer is op een tv-scherm een film van 20 minuten te zien met daarop alle klassen (of groepen zoals dat tegenwoordig wordt genoemd) van nu. Op deze film zijn echt alle kinderen te zien in de klas tijdens de lessen. Zo kunt u zien (en horen) hoe er nu op school wordt gewerkt.